Het model van Knöster

Het verandermodel van Knöster (1991) beschrijft welke elementen nodig zijn om richting en samenhang binnen organisaties en teams te creëren. Volgens het model zijn daarvoor vijf onderdelen van belang: visie, draagvlak, competenties, middelen en een plan van aanpak. Deze elementen hangen met elkaar samen en beïnvloeden hoe mensen binnen een organisatie samenwerken en handelen.

Het model laat daarnaast zien welke effecten kunnen ontstaan wanneer één van deze onderdelen onvoldoende aanwezig is. Zo kan het ontbreken van een duidelijke visie leiden tot verwarring, omdat medewerkers wel handelen maar niet altijd vanuit een gezamenlijk vertrekpunt of gedeelde richting. Wanneer draagvlak ontbreekt, kan weerstand ontstaan. Een gebrek aan competenties kan leiden tot onzekerheid of handelingsverlegenheid, terwijl onvoldoende middelen frustratie kunnen veroorzaken. Ook een ontbrekend of onduidelijk plan kan ervoor zorgen dat teams moeite hebben om richting te geven aan hun handelen (Wij-leren, z.d.).

Het model wordt vaak gebruikt om veranderprocessen te analyseren, maar helpt ook om situaties binnen teams en organisaties beter te begrijpen en te verklaren. Door inzichtelijk te maken welk element ontbreekt of onvoldoende zichtbaar is, kan gerichter gekeken worden naar wat nodig is om meer duidelijkheid, gezamenlijkheid en richting te creëren binnen een team.